Mappa antica della Germania

En la Dia Komedio aperas pluraj germanaj roluloj, preskaŭ ĉiuj ligitaj al la imperia politiko de familio Habsburgo, kiun Dante kritikas per klaraj vortoj, riproĉante al la siatempaj imperiestroj – aparte Rodolfo Unua kaj lia filo Alberto Unua – la malzorgemon kiun ili, avidaj pri la firmigo de la germanaj posedaĵoj, montris koncerne la problemojn de Italio, forlasita sen gvidado kiel sovaĝa ĉevalino. Aparte severa estas la insultado kontraŭ Alberto Unua de Habsburgo, imperiestro de 1298 ĝis 1308, kontraŭ kiu Dante alvokas dian punon kiu estu tia kiu timigu lian posteulon, tiel lin instigante doni pli da atento al la sorto de Italio, ‘imperia ĝardeno’.

L'imperatore Alberto I di Asburgo

Ni transskribas la pecon (Purg., VI, 97-105) en la originalo kaj en la germana traduko de Karl Streckfuß.

O Alberto tedesco ch’abbandoni
costei ch’è fatta indomita e selvaggia,
e dovresti inforcar li suoi arcioni,
giusto giudicio da le stelle caggia
sovra ‘l tuo sangue, e sia novo e aperto,
tal che ‘l tuo successor temenza n’aggia!
Ch’avete tu e ‘l tuo padre sofferto,
per cupidigia di costà distretti,
che ‘l giardin de lo ‘mperio sia diserto.

O deutscher Albrecht, der dies Tier verlassen,
Das drum nun tobt in ungezähmter Wut,
Statt mit den Schenkeln kräftig es zu fassen,
Gerechtes Strafgericht fall’ auf dein Blut
Vom Sternenzelt, auch sei es neu und offen,
Dann ist dein Folger wohl auf seiner Hut.
Was hat dich und den Vater schon betroffen,
Weil ihr, verödend diese Gartenau’n,
Nach jenseits nur gestellt das gier’ge Hoffen.

Jen kiel la samajn versojn tradukis al esperanto Enrico Dondi:

Albert’ germana, via kulpo gravas,
ĉar vi surpreni devus ĝian regon:
ĝi nur sovaĝi kaj orgojli bravas.
Justo faligu de l’ ĉiel’ punegon
sur vian sangon, kaj ĝi estu certa,
ke la sekvonto timu la neflegon.
Kun via patro restis vi inerta,
lasinte vin de fora zorg’ submeti,
kaj l’ regnan bedon lasis plendezerta.

Lauingen, on the Danube river

La ununura germana rolulo fremda al politiko, inter tiuj cititaj en la Dia Komedio estas Sankta Alberto la Granda, la fama filozofo kaj teologo de la dektria jarcento, naskiĝinta en la bavara urbeto Lauingen en1206 kaj mortinta en 1280 en Kolonjo, en kies universitato li instruis longtempe kaj estis rektoro, dum lia disĉiplo Tomaso el Akvino estis lia asistanto kaj ‘dua profesoro’.

Dante renkontiĝas kun Alberto la Granda en la ĉielo de la Suno (Par., X, 97-99), kaj estas ĝuste Tomaso el Akvino kiu tiun prezentas al li kiel sian majstron:

Saint Albertus Magnus, theologist and philosopher, was a professor at the University of Cologne

Questi che m’è a destra più vicino,
frate e maestro fummi, ed esso Alberto
è di Cologna, e io Thomas d’Aquino.

The Rhine river in flood at Cologne, xylography of 1499

Versoj kiuj, en la germana traduko de Streckfuß, sonas tiel:

Man hieß mich Thomas von Aquin auf Erden,
Und meines Meisters, meines Bruders Schein,
Albrechts von Köln, sieh rechts hier heller werden.

Jen kiel la samajn versojn tradukis al esperanto Enrico Dondi:

Ĉi tiu dekstre majstro de doktrino
kaj frato al mi estis: li Alberto
el Köln kaj mi Tomaso el Aquino.

Kiel geografia konsisto Germanio – kiun Dante nomas Lamagna – estas citita  nur en la dudeka kanto de la Infero (versoj 61-63), kiel referencpunkto por indiki la situon de la Garda lago, lokita ĉe la bazo de tiuj montoj kiuj markas ĝuste la limon kun Germanio, senpere super Tirolo (‘Tiralli’).

Oni transskribas tiujn versojn en la originalo kaj en la germana traduko de Hermann Gmelin.

Suso in Italia bella giace un laco,
a piè de l’Alpe che serra Lamagna
sovra Tiralli, c’ ha nome Benaco.

Es liegt im schönen Land Italien droben
Ein See am fuß der Alpen, die das deutsche
Land bei Tirol umziehn, der heißt Benacus.

Jen kiel la samajn versojn tradukis al esperanto Kálmán Kalocsay:

En bela Italio kuŝas lago
sub Alpoj, kiuj Germanion zonas
super Tirol’; la nom’ estas Benaco.

Cologne on the Rhine river - a print of 1531