Håkon V Magnussøn

Håkon V Magnussøn

Je la epoko de Dante en Italio ne estis tre precizaj informoj pri Norvegio. Dante ĝin citas unu nuran fojon en la Dia Komedio, tie kie li enmetas inter la fiajn kristanajn eŭropajn suverenojn la reĝon kiu okupas ĝian tronon je liaj tempoj: reĝo Akono V, tio estas Håkon V Magnussøn, kiu regnis super Norvegio de 1299 ĝis 1319.

Dante neniel precizigas la misagojn kiujn li atribuas al reĝo Akono, sed fakto estas ke la norvega suvereno estas unu el la dekses kristanaj eŭropaj reĝoj enmetataj de Dante en la severa atak-parolo de la ĉiela Aglo. La Enciclopedia dantesca, sin bazante sur la komentitaj tradukoj de Molbech kaj Lovén al la dana kaj al la sveda, hipotezas ke la kialo estas en la fakto ke Håkon V rekonis azilrajton al la murdistoj de la dana reĝo Erik V en 1288 kaj per ilia helpo ekmilitis kontraŭ lia posteulo Erik VI, kun katastrofaj sekvoj por ambaŭ regnoj. Kaj povas ja esti ke Dante ricevis informojn pri tiuj okazaĵoj de la florencaj komercistoj kiuj havis rilatojn kun tiuj nordaj landoj.

[1]

Ĉiukaze, kiu ajn estas la kialo, Dante kondamnas la norvegan suverenon asertante ke ankaŭ li, en la tago de la universala juĝo, vidos sian nomon kun siaj misagoj enmetata en la grandan eternan libron de la dia justico. Kaj tiel Dante kuntrenas ankaŭ reĝon Akono – tiel kiel lian portugalan kolegon Dionizo (ankaŭ li kondamnita sen aparta motivigo) – en la retorika demando eldirata de la ĉiela Aglo: «kion ja povos diri al ili la ne kristanoj (la Persanoj) kiam ili vidos kio estas skribita en tiu volumo?»

Jen la versoj de Dante kiuj rilatas reĝon Akono el Norvegio (Par. XIX, 112-114 kaj 139-140):

Che poran dir li Perse a’ vostri regi,
come vedranno quel volume aperto
nel qual si scrivon tutti suoi dispregi?
………………
E quel di Portogallo e di Norvegia
lì si conosceranno…

Gli stessi versi sono stati così tradotti in norvegese da Magnus Ulleland:

Kva mun dei persiske til dykkar kongar
seie, når dei får sjå den boka open,
der dei får ført i pennen alt sitt illverk?
………………
Og han fra Portugal og han fra Noreg
vil kunne kjennast der…

Kaj  jen kiel la samaj versoj estas tradukitaj al esperanto de Giovanni Peterlongo:

Kion al viaj reĝoj diros Persoj,
vidante libron malfermita, kie
iliajn hontindaĵojn oni skribas?
……………
Kaj portugalan reĝon kaj norvegan
oni ekkonos…


[1] C. Wiborg Bonafede, Enciclopedia dantesca, vol. IV, pĝ-. 75.  Antikva eraro, kiu estas transdonita de iu mezepoka komentisto ĝis nuntempo, kaŭzas ke tiu norvega reĝo estas ofte indikita ankoraŭ nuntempe kiel Akono VII. Nur la plej lastatempa norvega tradukisto kaj komentisto rimarkis la eraron (Magnus Ulleland, Paradiset, Oslo 1996, pĝ. 140, noto al verso 139). Temas, interalie, pri sufiĉe stranga eraro, konsiderante ke Håkon VII ekzistas, sed regnis surper Norvegio sescent jarojn post Dante, de 1906 ĝis 1957, kaj estas suvereno tre estimata pro sia kuraĝa kaj digna opozicio al la pretendoj de la nazia invadanto (kpr. Geirr H. Haarr, The German Invasion of Norway, Barnsley 2009).

Isaac van Geelkercks, mappa di Oslo (già Christiania), 1648